PAN 2.0 Update: पॅन कार्ड आता अधिक हायटेक होणार! १,४३५ कोटींच्या नवीन प्रकल्पांतर्गत पॅन कार्डमध्ये ५ मोठे बदल करण्यात आले आहेत. नवीन क्यूआर कोड आणि पेपरलेस सुविधेचा तुम्हाला कसा फायदा होईल? वाचा सविस्तर माहिती.
केंद्र सरकारने डिजिटल इंडियाच्या दिशेने आज एक अत्यंत क्रांतिकारी पाऊल उचलले आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या आर्थिक व्यवहारविषयक मंत्रिमंडळ समितीच्या बैठकीत ‘पॅन २.०’ (PAN 2.0) या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला अधिकृत मंजुरी देण्यात आली आहे. सुमारे १,४३५ कोटी रुपयांच्या या प्रकल्पामुळे देशातील कोट्यवधी पॅन कार्ड धारकांचा अनुभव पूर्णपणे बदलणार आहे. पॅन कार्ड आता केवळ प्राप्तिकर भरण्यासाठीच नाही, तर एक प्रगत आणि सुरक्षित डिजिटल ओळखपत्र म्हणून ओळखले जाईल.
काय आहे पॅन २.० (PAN 2.0) प्रकल्प?
पॅन २.० हा प्राप्तिकर विभागाच्या सध्याच्या पॅन (Permanent Account Number) प्रणालीला आधुनिक आणि अधिक सुरक्षित बनवण्याचा एक तंत्रज्ञान-आधारित प्रयत्न आहे. सध्या पॅन कार्डशी संबंधित सेवा वेगवेगळ्या पोर्टल्सवर विखुरलेल्या आहेत, ज्यामुळे सामान्य नागरिकांना कधीकधी तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागतो. पॅन २.० मुळे या सर्व सेवा एकाच छताखाली म्हणजेच एका ‘युनिफाइड पोर्टल’वर उपलब्ध होतील. हा प्रकल्प पूर्णपणे पेपरलेस आणि तंत्रज्ञानावर आधारित असेल.
पॅन २.० चे ५ प्रमुख फायदे (Key Benefits)
१. डायनॅमिक QR कोड (Dynamic QR Code): नवीन पॅन २.० अंतर्गत जारी करण्यात येणाऱ्या पॅन कार्डवर एक विशेष ‘डायनॅमिक क्यूआर कोड’ असेल. सध्याच्या कार्डवर ही सुविधा नाही. या क्यूआर कोडमुळे पॅन कार्डची सत्यता पडताळणे (Verification) अत्यंत सोपे आणि सुरक्षित होईल. बँका, सरकारी कार्यालये किंवा इतर ठिकाणी केवळ कोड स्कॅन करून तुमची अधिकृत माहिती त्वरित डिजिटल स्वरूपात समोर येईल. यामुळे बनावट पॅन कार्डच्या तक्रारींना आळा बसेल.
२. एकच युनिफाइड पोर्टल (Unified Portal): पॅन २.० मुळे करदात्यांची सर्वात मोठी डोकेदुखी थांबणार आहे. नवीन पॅनसाठी अर्ज करणे असो, कार्डमधील चुका दुरुस्त करणे असो किंवा पॅन आणि टॅन (TAN) मधील बदल असो, या सर्व कामांसाठी आता एकच वेब पोर्टल असेल. यामुळे माहितीची दुप्पट नोंदणी टाळली जाईल आणि प्रक्रिया अधिक वेगवान होईल.
३. मोफत अपग्रेड आणि पेपरलेस प्रक्रिया: सरकारने स्पष्ट केले आहे की, ज्यांच्याकडे आधीच पॅन कार्ड आहे, त्यांना नवीन फीचर्ससह कार्ड मिळवण्यासाठी कोणतीही अतिरिक्त फी देण्याची गरज नाही. हे अपग्रेडेशन मोफत असेल. तसेच, संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल केल्यामुळे आता कागदपत्रे कुरिअर करण्याची किंवा प्रत्यक्ष कार्यालयात जाण्याची गरज उरणार नाही. ई-पॅन (e-PAN) कार्ड काही मिनिटांत तुमच्या ईमेलवर उपलब्ध होईल.
४. बिझनेससाठी ‘कॉमन आयडेंटिफायर’ (Common Business Identifier): व्यावसायिकांसाठी पॅन २.० हे वरदान ठरणार आहे. विविध सरकारी विभागांमध्ये नोंदणी करताना आता अनेक क्रमांकांऐवजी केवळ पॅन कार्डचा वापर ‘कॉमन आयडेंटिफायर’ म्हणून करता येईल. यामुळे ‘इज ऑफ डुइंग बिझनेस’ (Ease of Doing Business) ला चालना मिळेल आणि व्यापाराशी संबंधित सरकारी कामांचा वेग वाढेल.
५. उच्च सुरक्षा आणि डेटा प्रोटेक्शन (Advanced Security): तुमचा वैयक्तिक डेटा आणि आर्थिक माहिती अधिक सुरक्षित ठेवण्यासाठी या प्रकल्पात प्रगत ‘डेटा व्हॉल्ट’ तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. यामुळे सायबर हल्ल्यांपासून करदात्यांच्या माहितीचे संरक्षण होईल.
जुन्या पॅन कार्डचे काय होणार?
अनेकांच्या मनात ही भीती आहे की, पॅन २.० आल्यावर जुने पॅन कार्ड बंद होईल का? तर याचे उत्तर ‘नाही’ असे आहे. केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे की, जुनी पॅन कार्डे आजही तितकीच वैध राहतील. तुमचा पॅन क्रमांक बदलणार नाही. फक्त कार्डाचे तंत्रज्ञान आणि सुविधा अपग्रेड केल्या जात आहेत. ज्यांना नवीन क्यूआर कोड असलेले स्मार्ट कार्ड हवे आहे, त्यांना ते पोर्टलवरून घेता येईल.
निष्कर्ष:
पॅन २.० प्रकल्प हा केवळ तांत्रिक बदल नसून करदात्यांच्या सोयीसाठी उचललेले एक मोठे पाऊल आहे. यामुळे पारदर्शकता वाढेल आणि फसवणुकीचे प्रकार कमी होतील. डिजिटल युगाच्या गरजा ओळखून सरकारने घेतलेला हा निर्णय कौतुकास्पद आहे. पॅन कार्ड धारकांनी आता आधार कार्ड पॅनशी लिंक असल्याची खात्री करून घ्यावी, जेणेकरून त्यांना या नवीन सुविधांचा अखंड लाभ घेता येईल.
टीप: सरकारी योजना आणि तंत्रज्ञानाशी संबंधित अशाच महत्त्वाच्या अपडेट्ससाठी Mahanews.co.in ला दररोज भेट द्या.
