(World Television Day) 21 नोव्हेंबर रोजी जागतिक दूरदर्शन दिवस

21 November 2019, World Television Day information in Marathi

0
world television day information
world television day information

टेलिव्हिजन (टीव्ही नाव पुढे येताच) फिरणारी चित्रे, जी पूर्वी काळी-पांढरी असायची आणि आता पदोन्नतीबरोबरच रंगत झाली आहे. लोकांनी समोर टेलिव्हिजनचे लुक आणि टेक्नॉलॉजी बदलताना पाहिले आहे. तुम्हाला जाणवले असेल की 1996 मध्ये हे असे एक शक्तिशाली माध्यम असेल. त्याच वर्षापासून 21 नोव्हेंबर रोजी जागतिक दूरदर्शन दिन साजरा केला जात आहे.

दूरदर्शन हे एक मास माध्यम आहे जे मनोरंजन, शिक्षण, बातम्या, राजकारण, गप्पाटप्पा इ. प्रदान करते. दोन किंवा तीन परिमाण आणि ध्वनीमध्ये हलणार्‍या प्रतिमेचे प्रसारण करण्याचे हे माध्यम आहे. यात शंका नाही, हे शिक्षण आणि मनोरंजन या दोहोंचे निरोगी स्त्रोत आहे. ती माहिती पोहोचवून समाजात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.

जागतिक दूरदर्शन (World Television Day) दिनाची सुरुवात कशी झाली :

1996 मध्ये संयुक्त राष्ट्राने पहिले जागतिक दूरदर्शन मंच बोलावले. यात जगभरातील टीव्ही इंडस्ट्रीतील नामांकित लोक उपस्थित होते. सर्वानी वैश्विक जागतिक राजकारण आणि डिसिजन मेकिंग मध्ये निर्णय घेताना टीव्हीच्या भूमिकेविषयी चर्चा केली. समाजात टीव्हीची भूमिका दिवसेंदिवस वाढत आहे, असा विश्वास कार्यक्रमात व्यक्त केला जात होता.

त्यानंतर संयुक्त राष्ट्र महासभेने 21 नोव्हेंबर रोजी जागतिक दूरदर्शन दिन जाहीर केला. दूरदर्शनच्या जागतिक सहकार्यात वाढ करण्याच्या योगदानाचा विचार करून हा निर्णय घेण्यात आला आहे.

तथापि, जर्मनीच्या शिष्टमंडळानेही याला विरोध दर्शविला होता. ते म्हणाले की असे तीन दिवस आधीच साजरे केले जात आहेत. ज्यात जागतिक प्रेस स्वातंत्र्य दिन, जागतिक दूरसंचार दिन आणि जागतिक विकास माहिती दिन समाविष्ट आहे. अशा परिस्थितीत दुसर्‍या दिवसाची घोषणा करणे योग्य नाही. तथापि, त्याची बाजू ऐकली गेली पण स्वीकारली गेली नाही.

दूरदर्शनचे महत्त्वमहत्त्व :

दूरदर्शनच्या शोधामुळे माहिती क्षेत्रात क्रांती घडली. दुसर्‍या क्रांतीचा काळ जेव्हा जागतिक पातळीवर लोकांना दूरचित्रवाणीचे महत्त्व समजले आणि लोकांनी ते स्वीकारले. 

सध्या आपल्या आयुष्यात माध्यमांनी खूप हस्तक्षेप केला आहे, म्हणून आम्हाला त्याचे महत्त्व याबद्दल पुरेशी माहिती मिळू शकत नाही. सध्या आपण त्याचे महत्त्व नाकारू शकत नाही. त्याचे महत्त्व लक्षात घेऊन आपण त्याचा व्यापक वापर केला पाहिजे जेणेकरुन माध्यमांचा गैरवापर संबंधित माहिती रोखता येईल. तसेच त्याचा प्रभाव कमी करता येतो.

दूरदर्शनचा इतिहास:

दूरदर्शनचा पहिला प्रसारण 15 सप्टेंबर 1959 रोजी प्रायोगिक तत्त्वावर अर्ध्या तासासाठी शैक्षणिक व विकास कार्यक्रम म्हणून सुरू झाला. त्यावेळी दूरदर्शन आठवड्यातून फक्त तीन दिवस अर्धा तास प्रसारित करायचा. त्यानंतर त्याचे नाव ‘टेलिव्हिजन इंडिया’ असे ठेवले गेले, नंतर 1975 मध्ये त्याचे नाव हिंदीमध्ये ‘दूरदर्शन’ असे ठेवले गेले. दूरदर्शन हे नाव इतके लोकप्रिय झाले की हिंदी टीव्हीचे समानार्थी शब्द बनली.

जागतिक दूरदर्शन दिन : इतिहास

21 नोव्हेंबर आणि 22 नोव्हेंबर 1996 रोजी यू.एन.  प्रथम विश्व दूरदर्शन मंच आयोजित केले. हे एक व्यासपीठ प्रदान करते आणि माध्यमांना माहिती पोहचविण्यामध्ये टीव्हीचे महत्त्व आणि बदलत्या जगात कसे भाग घेते यावर चर्चा करण्यास अनुमती देते. व्हिडिओ वापरातील हा सर्वात मोठा स्रोत आहे.

म्हणूनच, 17 डिसेंबर 1996 रोजी संयुक्त राष्ट्र महासभेने 51/205 च्या ठरावाद्वारे 21 नोव्हेंबरला जागतिक दूरचित्रवाणी दिन म्हणून वर्ल्ड टेलिव्हिजन फोरमच्या तारखेला स्मारक म्हणून स्थापना केली. टेलीव्हिजनचा निर्णय घेण्याच्या प्रक्रियेवर होणारा परिणाम पाहून ते केले गेले. 

टेलिव्हिजन हे एक प्रमुख साधन आहे आणि म्हणून जनतेच्या मताची माहिती, चॅनेलिंग आणि परिणाम यावर ते मान्य करतात. जागतिक राजकारणावर त्याचा प्रभाव अर्थात आम्ही जागतिक राजकारणावर कसा प्रभाव पाडतो हे आपण नाकारू शकत नाही.

जागतिक दूरदर्शन दिन: उत्सव

विविध लोक एकत्र येऊन जागतिक दूरदर्शन दिनाचे प्रचार करतात ज्यात पत्रकार, लेखक, ब्लॉगर यांचा समावेश आहे ज्यांनी प्रिंट मीडिया, प्रसारण माध्यमांद्वारे आणि सोशल मीडियाद्वारे दूरदर्शनच्या भूमिकेबद्दल आपले मत प्रसारित केले आणि सामायिक केले. शाळांमध्ये अनेक अतिथींच्या स्पीकर्सना माध्यम आणि संप्रेषण विषयावर बोलण्यासाठी आमंत्रित केले जाते.

world television day
world television day

आमच्या जीवनात टेलिव्हिजनची भूमिका काय आहे, टेलिव्हिजन सांस्कृतिक विविधता आणि सामान्य समज यांना कसे प्रोत्साहन देते, लोकशाही आणि टेलिव्हिजन यांच्यात दुवा कसा प्रदान करते आणि सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक घडामोडींमध्ये दूरदर्शनची भूमिका यासारख्या विषयांवर ते चर्चा करतात.

टेलिव्हिजनचे महत्त्व लोकशाही, शांतता आणि जगातील स्थिरतेचे वर्णन करण्यासाठी, जगभरात विविध परिषद आणि व्याख्याने आयोजित केली जातात. हा दिवस समाजाला प्रभावित करणारया महत्त्वपूर्ण मुद्द्यांविषयी आणि घटनांविषयी निःपक्षपाती माहिती प्रदान करण्यासाठी दूरदर्शन माध्यमांच्या विकासास पाठिंबा देणारी सरकारे, संस्था आणि व्यक्तींच्या भूमिकेचे नूतनीकरण देखील करतो.

आंतरराष्ट्रीय वृत्त माध्यमांना पाठिंबा देण्यासाठी आणि प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी, संयुक्त राष्ट्र संघ मुख्यालय आणि जगभरातील कामांची माहिती देऊन मल्टीमीडिया उत्पादने आणि सेवांचा एक पुरवठा करतो. यूएन व्हिडिओ बातम्यांसाठी, सोशल प्लॅटफॉर्मवर आणि फ्रेंच, स्पॅनिश, इंग्रजी, चीनी, अरबी आणि रशियन आणि हिंदी, किस्वाहि आणि पोर्तुगीज या सहा अधिकृत भाषांमध्ये प्रसारित भागीदारांसाठी देखील तयार केले जातात.

ब्रेकिंग न्यूज, इव्हेंट्स इ.  युनिफाइडच्या कच्च्या पॅकेजमधील भागीदारांसह देखील सामायिक केले जातात जे न्यूज प्रदात्यांना यूएन च्या संपूर्ण सिस्टममधून वेळेवर प्रसारित व्हिडिओ ऑफर देऊन महत्त्वपूर्ण जागतिक समस्या कव्हर करण्यास सक्षम करते. यूएनबी स्पेशल एजन्सीज, फंड आणि प्रोग्राम्स, पीसकीपिंग ऑपरेशन्स आणि यूएन मुख्यालय जर नवीन कथानक जागतिक नेटवर्कवरून उपलब्ध झाल्यावर युनिफाइडच्या वेबसाइटवर पोस्ट केल्या जातात.

म्हणूनच, लोकांमध्ये संप्रेषण आणि जागतिकीकरण या भूमिकेविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी, लोकांना माहिती देण्यासाठी इ. 21 नोव्हेंबर रोजी जागतिक दूरदर्शन दिन साजरा केला जातो.

दैनंदिन जीवनावर परिणाम :

सध्याच्या समाजात माहिती तंत्रज्ञानाचा व संवादाचा उपयोग करमणूक, शिक्षण, आरोग्य सेवा, वैयक्तिक संबंध, प्रवास इत्यादी संदर्भात आपली अवलंबून आहे, यामुळे आपण आज गुलामांसारखे झालो आहोत.  आम्ही पूर्णपणे सांगू शकतो की सध्याच्या माहिती तंत्रज्ञानाने संपूर्ण जगावर नियंत्रण ठेवले आहे.

दूरदर्शन विषयी सामान्य सामान्य माहिती :

दूरदर्शनचे महानगरांमध्ये पदार्पण :

दिल्ली (09 ऑगस्ट 1984),

मुंबई (01 मे 1985),

चेन्नई (19 नोव्हेंबर 1987),

कोलकाता (01 जुलै 1988).

26 जानेवारी 1993: मेट्रो चॅनेल सुरू करण्यासाठी दुसरे चॅनेल नेटवर्किंग करीत होते.

14 मार्च 1995: डीडी इंडिया आंतरराष्ट्रीय चॅनेल लाँच केले.

23 नोव्हेंबर 1997: प्रसार भारती (भारतीय प्रसारण महामंडळ) ची स्थापना झाली.

18 मार्च 1999: स्पोर्ट्स चॅनेल डीडी स्पोर्ट्स लाँच.

26 जानेवारी 2002: जाहिरात / सांस्कृतिक चॅनेल लाँच केले.

03 नोव्हेंबर 2002: डीडी न्यूज 24 तासांचे न्यूज चॅनेल लाँच केले गेले.

16 डिसेंबर 2004: विनामूल्य डीटीएच सेवा डीडी डायरेक्ट सुरू.

जर तुम्हाला हे आरटीकल आवडले असले तर लाईक करा व कमेंट द्वारे जरूर कळवा. आणखीन काही जाणून घ्यायचे असल्यास किंवा काही प्रश्न विचारायचे असतील तर तुम्ही कमेंट्स द्वारे आम्हाला जरूर कळवू शकता.

अश्याच ताज्या बातम्यांसाठी महान्यूज संकेतस्थळाला भेट देत राहा.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here